Yapı malzemesi satış uygulamam bir Windows masaüstü uygulaması. Hedef kullanıcı bir bayi; "önce PostgreSQL kurun" demek gibi bir lüksüm yok. Kural baştan belliydi: veritabanı her zaman uygulamanın içinde olacak, kullanıcı ayrıca hiçbir şey kurmayacak.
Bu yazı, o kuralı sağlamak için denediğim üç yolu ve sonunda neden gerçek PostgreSQL'i gömdüğümü anlatıyor.
1. SQLite: ilk bakışta en ucuzu
Gömülü veritabanı denince akla ilk SQLite gelir. Şemaya bakınca hemen elendi:
- 57 parasal
numericsütun. SQLite'ta gerçek bir ondalık tip yok; para ya metin olarak saklanır (SQL'de toplanamaz) ya da kayan noktalıya düşer (sum()kuruş hatası üretir). - 50
ilikesorgusu. SQLite'ınLIKEoperatörü Türkçe İ/ı eşleşmesini bilmiyor. - 12
FOR UPDATEve 19 migration.
Yani SQLite'a geçmek, veri katmanını baştan yazmak demekti. Para hesaplarının doğruluğunu bir depolama tercihi uğruna riske atmak, tercihi değiştirmekten pahalıydı.
2. PGlite: ölçtük, varsaymadık
PGlite, gerçek PostgreSQL'in WebAssembly'ye derlenmiş hâli. Uyumluluk iddiasını kodla sınadım: mevcut migration'lar hiç değiştirilmeden uygulandı, GIN indeksleri, kısmi tekil indeksler, NUMERIC aritmetiği, özyinelemeli CTE'ler sorunsuz çalıştı.
Bir süre PGlite ile ilerledim. Ama yük altında üç kusuru ortaya çıktı:
- Tek bağlantı. Aynı anda açılan altı rapor, tek tek sürelerinin toplamı kadar bekliyordu.
- Olay döngüsü tıkanması. 100.000 belgelik veride en ağır rapor 966 ms sürüyor ve bu sürenin tamamında uygulama donuyordu.
- Sorgu iptali yok.
statement_timeoutkabul ediliyor ama uygulanmıyor. Kaçak bir sorguyu kesmenin yolu yok; üstelikclose(), çalışan bir sorguyla yarışırsa kalıcı kilitleniyor.
Üçüncüsü belirleyici oldu: masaüstü uygulamasında bir rapor sorgusu kontrolden çıkarsa, kullanıcının tek çaresi uygulamayı öldürmek olmamalı.
3. Gerçek PostgreSQL'i uygulamanın içine gömmek
Son karar: PostgreSQL 18'in Windows binary'lerini uygulamayla birlikte paketlemek ve yaşam döngüsünü uygulamanın kendisine yönetmek.
- Binary'ler budanmış hâlde (~68 MB: sunucu +
pg_dump/pg_restore/psql) kurulum paketine giriyor. İndirilen arşiv sabit bir SHA-256 ile doğrulanıyor. - Uygulama ilk açılışta
initdbile kümeyi kuruyor, her açılıştapg_ctlile başlatıyor, kapanışta temiz bir checkpoint ile durduruyor. - Veritabanı API'den önce açılıyor, API'den sonra kapanıyor.
- Testler her koşuda geçici, temiz bir kümede çalışıyor. Docker gerekmiyor.
Hazır embedded-postgres npm paketini kullanmadım. Windows'ta her kapanışta sunucuyu taskkill /f ile öldürüyordu, paketlenmiş Electron'da yol hatası vardı ve eski bir PostgreSQL sürümünde kalmıştı. Yaşam döngüsünü kendim yazmak daha az riskliydi.
Windows'ta karşılaştığım tuzaklar
| Tuzak | Belirti | Çözüm |
|---|---|---|
pg_ctl stdio'yu sunucuya miras bırakıyor |
Çağrı sunucu kapanana kadar dönmüyor; arkada öksüz süreç kalıyor | spawn(..., { stdio: 'ignore' }) |
| Kurulum yolunda Türkçe karakter | initdb kendi yolunu çözemiyor |
Binary'ler gerekirse ASCII bir klasöre kopyalanıyor |
| Windows'un Türkçe locale adı | initdb düşüyor |
--locale-provider=icu --icu-locale=tr-TR --locale=C |
| Uygulama çökünce sunucu yaşamaya devam ediyor | Aynı klasöre ikinci sunucu açılamıyor | Açılışta pg_ctl status, varsa stop -m fast |
| Yönetici hesabı | postgres.exe yönetici token'ıyla çalışmıyor |
Sunucu doğrudan değil, kısıtlı token üreten pg_ctl ile başlatılıyor |
Kazanılanlar (ölçülen)
| PGlite | Gömülü PostgreSQL | |
|---|---|---|
statement_timeout |
Uygulanmıyor | Uygulanıyor |
| Çalışan sorguyu başka bağlantıdan kesmek | Yok | pg_cancel_backend, 1 saniyenin altında |
ilike '%ışık%' "IŞIK"ı buluyor mu? |
Hayır | Evet (ICU tr-TR) |
| Sıralama | Bayt sırası | Türk alfabesi (Ç, I/ı, İ/i, Ş, Ü) |
| Bağlantı | Tek | Havuz |
| Başlatma / durdurma | — | 0,6 sn / 0,2 sn (ilk kurulum ~6 sn) |
Her sorgu artık 60 saniye ile sınırlı ve yedek, pakete giren pg_dump ile alınıp şifreleniyor.
Beklenmedik bir yan etki: gizli test bağımlılığı
Gerçek PostgreSQL'e geçince test dosyaları paralel koşmaya başladı ve ilk tam koşuda 35 test düştü. Sebep veritabanı değildi: bir test dosyası tekliflere geçici olarak zorunlu bir özel alan ekliyordu ve aynı anda teklif açan diğer testler "zorunlu alan" hatasıyla düşüyordu. PGlite döneminde dosyalar sırayla koştuğu için bu bağımlılık hiç görünmemişti.
Bir altyapı değişikliği, yalnızca kendisini değil, üzerine kurulu varsayımları da test eder.